In een uitgestrekt weidelandschap is de molen van het dorpje Klein Wetsinge al van verre te zien. Even verderop steekt de toren van het dorpskerkje fier in de lucht. In dit Groningse dorp woont Kor Blok, fanatiek fokker van Groninger Meeuwen. Elk broedseizoen kruipen er bij Kor zo’n 150 kuikens met de typische meeuwentekening uit hun ei.

Als we naar de Groninger Meeuw kijken, valt meteen de prachtige peltekening van de volwassen hennen op. Een peltekening betekent dat er zwarte, afgeronde vlekken zijn op de veren: de pellen. Deze komen bij de Groninger Meeuw voor op drie grondkleuren: zilver, goud en citroen. Kor Blok fokt alle kleurslagen, maar vindt de zilverpel het mooiste. “De tegenstelling tussen het zwart en het wit. Dat is toch prachtig?” zegt hij, terwijl hij een zilverpelhennetje op zijn hand heeft.

“De peltekening is meteen ook het meest uitdagende bij de fok van de Groningers”, vertelt Kor. Ideaal is dat de pellen los liggen van elkaar en dat er twee of drie paren per veer zijn. En dat de zwarte vlekken scherp begrensd zijn. “Geen gemakkelijke tekening om te fokken. Maar ik hou wel van een uitdaging,” glimlacht Kor.

Beschrijving Groninger meeuw

Bij de hen is de kop en de nekpartij zonder de peltekening. De staartveren en de slagpennen hebben de peltekening niet, maar zijn een mix van de grondkleur en zwart. Deze veren mogen niet te zwart zijn, maar ook weer niet teveel grondkleur laten zien. De haan is egaal gekleurd, in goud, zilver of citroen. Hij heeft een kleine, zwarte peltekening op de broek, een zwart gekleurd vleugelbandje en een zwarte staart. De blauwe poten, de enkelvoudige kam en de donkerbruine ogen maken het beeld van de Groninger Meeuw compleet.

De Groninger Meeuw heeft het typische karakter van een landhoen: levendig en actief. Het dier heeft een onafhankelijk karakter en gaat het liefst zijn eigen gang. Soms is de Groninger wat schuw, maar met inspanning van de eigenaar kunnen de dieren handtam worden.

Terug in de tijd

In 1913 wordt de naam Groninger Meeuwen voor het eerst gebruikt. In een advertentie in het tijdschrift Avicultura worden broedeieren aangeboden van ‘Groninger Meeuwen of Friesche Zilverpellen’. Maar al in 1888 werden verschillen in de gepelde hoenders in Friesland en Groningen opgemerkt door de heer Roelof Houwink. Houwink was in die tijd een bekende amateurwetenschapper op het gebied van erfelijkheidsleer en pluimveehouderij. Hij maakte een rondreis door Drenthe, Friesland en Groningen en beschreef de Groningse hoenders als groter en grover gepeld dan die in Friesland.

In 1919 erkende de Nederlandse Hoender Club (NHC) de Groninger Meeuw, ondanks de grote gelijkenis met het Friese hoen. Overigens, dezelfde Roelof Houwink was de initiatiefnemer tot oprichting van de NHC in 1900. De Groninger Meeuwkriel werd erkend in 1968, toen nog alleen in de kleuren zilver- en goudpel. In 1995 volgde de erkenning van de citroenpel kriel. Dertien jaar later werd de grote variant van de citroenpel erkend.

 

Voorouders: Fries hoen en Oostfriese Meeuw

Uit de advertentie van 1913 wordt de afkomst van de Groninger Meeuwen duidelijk: het ras is nauw verwant aan het Friese hoen. Ook een Duits ras met de naam Oostfriese Meeuw (in het Duits: Ostfriesische Möwe) heeft een sterke invloed gehad in de Groninger Meeuwen. Het is een ras dat van oorsprong stamt uit het Duitse Ostfriesland, net over de grens bij de provincie Groningen. Niet gek dat de beide rassen op elkaar lijken. Sterker nog, Kor Blok gebruikt op dit moment een haan van dit ras om vers bloed bij zijn fok toe te voegen. “De Oostfriese Meeuw lijkt zo sterk op de Groninger, dat het prima kan,” vindt Kor. “Het huidige Friese hoen lijkt veel minder op de Groninger Meeuw. Als ik daar een haan van zou gebruiken, ben ik veel langer bezig om het type van de Groninger Meeuw terug te krijgen. De ruglijn en staartdracht van de Groninger Meeuw zijn echt anders dan die van het Friese hoen. De verschillen tussen de Groninger en de Oostfriese Meeuw zijn kleiner.”

 

Bedreigde status voor de Groninger meeuw

De Stichting Zeldzame Huisdierrassen (SZH) kenmerkt de Groninger Meeuw als een bedreigd ras. Hoe bepaalt de SZH of een ras is bedreigd? Daarvoor kijkt men naar het aantal vrouwelijke fokdieren die in het stamboek geregistreerd zijn. Maar ook inteelttoename per generatie en de trend in het aantal fokdieren zijn criteria.

Ook Kor Blok maakt zich zorgen om de fokkerij van dit prachtige landhoen. “Er zijn genoeg liefhebbers waar ik mijn uitgeselecteerde dieren kwijt kan, dit seizoen had ik zelfs een wachtlijst. Liefhebbers genoeg dus. Maar het aantal fokkers? Het is een kleine club en het worden er helaas steeds minder.” Gelukkig heeft Kor één van zijn kinderen aangestoken met zijn liefde voor de Groninger Meeuw. Zoon Niek (11) houdt de krielvariant van de Groninger Meeuw. Hij fokt met alle kleurslagen en doet met zijn dieren mee aan shows.

Tijdens mijn bezoek laat Niek met trots zijn toompjes naar buiten. Hij loopt druk heen en weer om zijn kippen goed te laten zien. Hopelijk is Niek’s enthousiasme voor de Groninger Meeuwen blijvend en heeft de Groningen Meeuwen Club er een fokker voor de toekomst bij.

 

Liefhebbers

De Groninger Meeuwen zijn prima dieren voor liefhebbers die houden van een oud-Nederlands ras dat z’n eigen gang gaat. De dieren zijn het gelukkigst met een stuk tuin waarin ze vrij kunnen rondscharrelen. Maar ook een ruime ren voldoet prima. Bij Kor Blok gaan de dieren iedere dag het weiland op. Kor heeft hiervoor een aantal weilandjes beschikbaar en wisselt de verschillende toompjes op deze weilandjes. “Het zijn dieren die de hele dag bezig zijn. Een ruim buitenverblijf zorgt voor afleiding, het hoort gewoon bij deze dieren.”

De Groninger Meeuwen worden niet makkelijk broeds, toch zijn er liefhebbers die ieder jaar een nest kuikens op natuurlijke wijze laten uitbroeden. Het zijn kippen die sterk gehecht zijn aan hun groep, ze blijven de hele dag graag bij elkaar in de buurt. Aan het eind van de dag poetsen ze gezamenlijk hun veren, dutten nog wat en zoeken dan hun nachthok op. Tot morgen!

Meer informatie over de Groninger Meeuwen vind je op de website van de rasvereniging.

Tekst en foto: Kirsten van Valkenburg

 

Meer lezen over kippen? Lees onze artikelen over het Bresse Hoen, de Naakthalshoenders en de Ayam Cemani.