Begin vorige eeuw emigreerden Nederlandse boeren naar Zuid-Afrika. Hun nazaten fokten er de Boergeit: één van de beste vleesgeiten ter wereld. Het ras wint aan populariteit in Nederland.

“Wat ik zo mooi vind aan het fokken van Boergeiten?” Erik Roelofsen uit Opheusden kan het gevoel lastig onder woorden brengen, maar doet toch een poging. “Het is de liefde voor het dier. De uitdaging om je geiten te verbeteren. Een passie”, zegt hij. “Telkens als je een selectie hebt gemaakt, voel je de spanning weer. Je hoopt dat het dier straks hoge ogen gooit op de keuring. Je streeft ernaar om de kwaliteit van het ras naar een hoger niveau te brengen. Het is gewoon een sport.”

Erik heeft twaalf Boergeiten en vijf bokken. Als zoon uit een slagersfamilie had hij altijd een voorliefde voor bespierde dieren. Dus toen hij op het internet foto’s zag van de Zuid-Afrikaanse Boergeit, was hij meteen verkocht. De bespiering van het dier trok hem aan. “Het is de Texelaar of Dikbil onder de geiten”, lacht hij. Het vlees is erg smakelijk, mals en mager. Af en toe laat Erik een bokje slachten. De slager verwerkt het Boergeitenvlees tot gehakt, worst, stoofvlees en kotelet.

Fokker en keurmeester
Erik is een fanatieke fokker en keurmeester. Hij is lid van de fokcommissie Nederlandse Boergeit. Dit is een onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor de Geitenfokkerij (NOG). De fokcommissie telt zo’n vijftig fokkers en vijfhonderd stamboekdieren.
Hij is één van de mensen die het fundament onder de Boergeiten in Nederland vormt. Hun doel is om dieren te fokken die identiek zijn aan die stevige vleesgeiten uit Zuid-Afrika. Want die kwaliteit heeft het ras in Nederland nog niet.

Wachtlijst voor geitjes
Theo van der Meer uit Haarle is ook liefhebber van het ras. Hij heeft zeven volwassen Boergeiten, twee bokken en tien lammeren. Theo is voorzitter van de fokcommissie Nederlandse Boergeit. De laatste jaren staat de Boergeit volgens hem vaker in de belangstelling. “De vraag is groter dan het aanbod. De Boergeit is booming bij hobbyisten.” Er is binnen de fokcommissie zelfs een wachtlijst voor geitjes. Op Marktplaats zijn ook dieren te krijgen, maar dat zijn veelal bokjes. “En als je al een geit vindt, dan zijn het geen stamboekdieren,” weet de fokker. “Dat is niet erg als je ze puur voor de lol wilt houden. Maar heb je plezier in fokkerij of denk je aan keuringen en wil je ze laten beoordelen, dan moet de Boergeit ingeschreven zijn in het jongveeregister of het (hulp)stamboek.”

Verliefd

Hij snapt wel waarom de Nederlandse Boergeit, die ook wel ‘boerbok’ wordt genoemd, zo populair is. De dieren zijn makkelijk te houden en de lammetjes zijn om op te vreten. “Mensen zijn er meteen verliefd op en willen ze dan ook gaan houden.” Het valt hem op dat er ook best wat fokkers van melkgeiten overschakelen op de Boergeit. “Je hoeft de dieren niet te melken en lammeren kun je op drie maanden leeftijd spenen. De geit droogt dan snel en probleemloos op.”

Import
Eind 2003 is de Nederlandse fokcommissie opgericht en de rasstandaard (vleesproductie) bepaald. Er waren in die periode slechts enkele tientallen Boergeiten in ons land, die vooral uit Duitsland kwamen. Later kochten Nederlandse liefhebbers meer dieren uit Duitsland en Engeland. De Engelsen haalden de dieren, sperma of embryo’s op hun beurt uit Canada, Nieuw-Zeeland en Australië. De import van genetisch materiaal uit het buitenland was hard nodig binnen de Nederlandse populatie. Het gaf weer vers bloed en verbeterde de kwaliteit van de bevleesdheid. Maar toch is de verwantschap binnen de Nederlandse populatie Boergeiten hoog. Het blijft dus een punt van aandacht.

Rechte rug
Wat is eigenlijk de ideale Boergeit? “Het begint met de bouw”, zegt Theo. “Het dier moet vast gebouwd zijn, zodat het een lange levensduur tegemoet kan zien. Ook moet ze goed op haar benen staan en een rechte ruglijn hebben.” Bij het fokken ligt de focus verder op de lengte en vulling van de bilbespiering, dikte van de lendenen en rondingen in de voorhand. Ook dient het beenwerk en de kruishoogte mooi in verhouding te zijn.
Wat betreft de bevleesdheid is de Nederlandse Boergeit nog in ontwikkeling. Het liefst gebruiken de fokkers de genen van de oorspronkelijke Afrikaanse Boergeit. Deze dieren bezitten namelijk de beste vleesproducerende kenmerken. “Je hebt daar bedrijven met honderden geiten. Helaas het is al langere tijd niet mogelijk om dieren vanuit het land van herkomst te importeren. Bovendien heerst daar op dit moment mond-en-klauwzeer”, legt Theo uit.

Kleur ondergeschikt
Erik ziet dat de kwaliteit van Boergeiten in Nederland steeds verder wordt opgebouwd. De leden van de fokcommissie werken er hard aan. “We zijn allemaal gedreven om het ras te verbeteren. We richten ons nu vooral op het rastype, een sterk beenwerk en een goede bespiering. Op kleur fokken is nog ondergeschikt.” Ooit hoopt hij een reis te maken naar Zuid-Afrika om de originele Boergeiten te zien. “Dat lijkt me prachtig!”

Meer lezen over geiten? Lees ons artikel over de bonte geit: “Het is elke keer een verrassing wat eruit komt.”

 

Tekst: Mariska Bloemberg

Foto: Jan Smit