Frans te Kaat fokt geen gewone Galloway runderen, maar de zogenoemde black pointed Galloways:  witte runderen met zwarte uiteinden. Daar zijn er maar heel weinig van in Nederland. Frans legt de lat graag hoog. Dat zie je terug in zijn keuze voor dieren en de aanpak van de fokkerij.

Doordeweeks arriveert Frans te Kaat iedere ochtend om 6.00 uur bij zijn stal een paar kilometer buiten het Gelderse Eibergen. Nou ja, ‘stal’, je zou het ook een woning kunnen noemen. De voormalige veldschuur is een comfortabel buitenverblijf met voorzieningen als een keuken, houtkachel, bad- en slaapkamer. “Officieel mogen we hier niet wonen, en dat doen we ook niet. Maar we zijn hier graag”, vertelt Frans. Iedere dag verzorgt de gepassioneerde hobbyfokker zijn veestapel. De veestapel is gevarieerd, naast Galloway runderen en Welsh pony’s zijn er ganzen en fazanten. Voor alle dieren geldt dat er sprake is van bijzondere rassen of kleurslagen. “Ik hou van apart en exclusief. Wij proberen te fokken wat anderen niet hebben”, verklaart Frans. Hij staat er niet alleen voor. Echtgenote Marga draagt haar mans hobby een warm hart toe en oudste zoon Roy doet ook volop mee.

Nieuwe uitdaging: de black pointed Galloway

Frans fokte jarenlang op hoog niveau met zijn Welsh pony’s, maar zette dat op een laag pitje. Maar hij wilde wel een andere uitdaging oppakken. Tijdens een reisje in Duitsland zag Frans Galloway runderen. “Dat leek me wel wat. Galloways zijn rustige, robuuste dieren en stellen geen hoge eisen aan hun voerrantsoen.” En zo kwamen er een paar zwarte Galloway pinkjes naar Eibergen. “Natuurlijk wilde ik ook met de Galloways fokken, het liefst iets bijzonders.” Dat werden de black pointed Galloways. “Dat zijn witte Galloways met een zwarte kleur aan de lichaamsuiteinden. Dus een zwarte snuit, zwarte oogranden, zwarte oren en zwarte voeten.”

Frans ging in Duitsland op zoek naar een stier die hij zou kunnen inzetten als dekstier om zelf Galloways met een black pointed-aftekening te fokken. Dat viel nog niet mee. Uiteindelijk kwam hij via een veehandelaar terecht bij fokker Gernt Konrad in Neuötting, niet ver van de Oostenrijkse en Tsjechische grens. “Konrad is al jaren bezig met het fokken van witte black pointed Galloways. Bij hem kocht ik een drachtige koe die in Eibergen een fraai stierkalf ter wereld bracht.” Dit kalf met de fraaie naam Pipone, fokte Frans op tot dekrijpe stier. Vervolgens viel het nog niet mee om met hem geschikte nakomelingen te fokken. Het eerste jaar verwierp de ene Galloway en de ander bracht een dood kalf ter wereld. In het tweede jaar leverde Pipone twee zwarte stierkalveren. “Mooie kalfjes, maar niet geschikt voor de fokkerij van black pointed dieren.”

Ondertussen was Frans in contact gekomen met collega-fokker Bennie Rouwhorst uit Zieuwent. “Met hem heb ik afgesproken dat Pipone zijn koeien mag dekken op voorwaarde dat ik het jaar erna een kalf naar keuze mag komen halen.” De samenwerking met Rouwhorst zorgde voor een stroomversnelling in de fokkerij van Galloways met een black pointed-aftekening.

Knap gezichtje maakt indruk

Stier Pipone is deze zomer naar de slager gegaan nadat hij geblesseerd geraakt was. De afgelopen maanden zijn de vrouwelijke runderen van Frans gedekt door Popone, een zoon van Pipone. Dat hij Popone daarmee ook paart met halfzussen van de stier, vindt Frans geen probleem. “Wij noemen dat lijnenteelt en daarmee leg je genetische eigenschappen duurzaam vast in de nakomelingen.” Een voorbeeld van iets wat hij graag wil verankeren in het nageslacht is het uiterlijk van de kop van zijn runderen. “Net als bij de pony’s vind ik het bij de Galloways heel belangrijk dat er een mooi kopje op zit. Een knap gezichtje maakt indruk. Zo is het bij mensen, maar ook bij dieren.”

Dat de runderen van Frans indruk maken, merkt de fokker regelmatig. “Mensen die hier langsfietsen, zien we vaak afstappen om goed te kijken naar die mooie witte kalveren met zwarte uiteinden.”

Tekst en foto: Berrie Klein Swormink

Meer lezen over koeien? Lees dan over de bonte Dahomey en ras van het jaar 2020 het Fries-Hollands vee.