Previous Page  22 / 48 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 22 / 48 Next Page
Page Background

Boeren

vee

1/2018

22

Het stammetje zal rechtstandig langs de snede naar beneden

glijden - denk om de voeten – en daarna handmatig onderuit

getrokken kunnen worden. Een andere methode is die van het

maken van twee tegenover elkaar liggende zaagsnedes met een

onderling hoogteverschil van 3 tot 5 centimeter. De laagste snede

dient te worden gemaakt aan de kant waarheen de stam uitein-

delijk moet vallen. Wanneer deze techniek juist wordt uitge-

voerd, zal de boom blijven staan, totdat deze handmatig – en

gecontroleerd - wordt omgeduwd of getrokken. Zorg er tijdens

het werk steeds voor dat er voldoende ruimte is om goed en veilig

te kunnen bewegen en weg te kunnen lopen als er iets mis gaat.

Voor het vellen van dikkere stammen dient de directe omgeving

van de boom eerst te worden vrijgemaakt van opslag en takken.

Dan wordt de valrichting bepaald waarbij onder andere wordt

gekeken naar de groeiwijze (kroonvorm) van de boom en de

mogelijkheden van het terrein. Nu kan de valkerf worden

gezaagd, zuiver haaks op de gekozen valrichting. Een valkerf is

wigvormig en heeft een horizontale valkerfzool en een schuin

valkerfdak. Belangrijk is dat de valkerf niet te diep wordt

gemaakt, maximaal 1/5 tot 1/4 van de boomdiameter. Een goed

gemaakte valkerf verkleint de kans dat de boom tijdens het

vellen openscheurt. Maak nu twee spintsnedes. Dit zijn ondiepe

snedes, aan weerskanten van de stam en qua hoogte ongeveer

halverwege de valkerf. De velsnede tenslotte zal de boom

uiteindelijk laten vallen. Deze dient precies tegenover de valkerf

te worden gemaakt, op gelijke hoogte met de spintsnedes. Let er

op dat er nog enkele centimeters (minimaal 10% van de diame-

ter) hout over blijft ten opzichte van de – iets lager gelegen –

valkerf. Dit stukje niet doorgezaagde stam heet ‘breuklijst’, zal

bij het vallen als scharnier werken en de boom dwingen in de

gewenste richting te vallen. Is het zagen voltooid en staat de

boom nog overeind, breng deze dan met de hand of met behulp

van een wig of velhevel tot vallen. Ga niet opnieuw zagen,

daarmee wordt de breuklijst vernield en de vallende boom een

ongeleid projectiel. Zet, zodra de boom gaat vallen, de ketting op

de rem en loop enkele passen schuin achteruit. Mocht het

stameinde opwippen of openbarsten, dan wordt u in ieder geval

niet geraakt.

Veilig werken met de juiste ketting­

spanning en -scherpte

Tijdens het zagen kan de kettingspanning teruglopen, met name

door het warm worden van de ketting. Hierdoor zal de ketting aan

de onderzijde van de kettinggeleider gaan doorhangen, wat een

snellere slijtage tot gevolg heeft en daarmee de kans op ketting-

breuk. Controleer de kettingspanning dus zo nu en dan en stel

deze – indien nodig – bij. De spanning is goed als de ketting niet

‘doorhangt’ maar makkelijk met de hand is rond te draaien.

Het lijkt wellicht tegenstrijdig, maar het werkt veiliger met een

scherpe ketting dan met een botte. Het advies is om bij iedere

keer tanken even met de vijl langs alle schakels te gaan. Een paar

streekjes is voldoende om de zaag in topconditie te houden.

Tekst en foto’s: Arjan Wijnstra