 | Schaarse landbouwgrond wordt bezet door hobbyboeren die land van gemeenten pachten. Gemeenten die professionele agrariërs aan land willen helpen, kunnen nu als gevolg van rechterlijke uitspraken de contracten met hobbyisten ontbinden.
‘Hier’, zegt Anton Geene. De deurwaarder schuift een juist ondertekend document onder de neus van Marcel Ceelen, ambtenaar te Oss. ‘Pachter Van Dijk doet officieel afstand van de pachtgrond. Alleen jullie handtekening nog, en het is geregeld.’ Hup, dat is weer 3 hectare die de gemeente vrijspeelt voor de ‘echte’ landbouw.
Ceelen is er blij mee. Zijn gemeente heeft te veel gronden langjarig verpacht aan particulieren die eigenlijk geen landbouw (meer) om den brode bedrijven. En Oss is bepaald geen uitzondering. Veel gemeenten kampen volgens Geene met hetzelfde probleem. Concreet noemt hij het Limburgse Sevenum en het Brabantse St. Anthonis en Heusden. ‘Maar het speelt ook in Gelderland en Zeeland’, weet hij. ‘Provincies met verhoudingsgewijs veel pachtgronden.’
Professioneel
Tot 1 september 2007 kon een gemeente een pachter alleen van zijn pachtgrond af krijgen als die de leeftijd van 65 jaar bereikte. Die mocht alleen zijn pachttermijn nog afmaken. Maar in het geval zijn echtgenote bijvoorbeeld jonger was, kon dat contract nog worden overgezet op haar naam.
Die leeftijdsbepaling is echter geschrapt. Ervoor in de plaats gekomen is de clausule die stelt dat er sprake moet zijn van ‘bedrijfsmatige uitvoering’ van landbouw. Dat nu, blijkt uit recente jurisprudentie*, pakt in het voordeel uit van gemeenten die professionalisering van de pachtende boeren nastreven. Een drietal uitspraken laat zien dat pachtkamers van rechtbanken de nieuwe bepaling interpreteren zoals de wetgever deze had bedoeld.
Met de invoering van de verplichting tot bedrijfsmatige uitoefening van de landbouw wilde de wetgever namelijk bewerkstellingen dat pachtovereenkomsten met zogenaamde hobbyboeren dan wel met gestopte boeren kunnen worden ontbonden. Daarmee wordt het pachtareaal vergroot en kan schaarse landbouwgrond weer sneller worden verpacht aan agrariërs die wel degelijk een in hoofdzaak agrarisch bedrijf exploiteren en daar voor hun inkomsten op zijn aangewezen.
‘Daarvoor was een bonnetje van een zak kunstmest al voldoende om aan te tonen dat je nog iets aan landbouw deed’, zegt Geene. ‘Gemeenten konden procederen wat ze wilden, maar werden altijd in het ongelijk gesteld.’
Zoals gezegd is er sinds kort jurisprudentie. Vorig jaar aangespannen procedures door Heusden en Sevenum zijn zojuist in het voordeel van die gemeenten beslecht: de rechter wees de pachtgronden toe aan de verpachter. In het geval van Sevenum ging het om een voormalig varkenshouder. ‘Het betrof een volwaardige varkensbedrijf. Maar de agrariër was gestopt en ging 35 uur in de week werken, buitenshuis’, zegt Geene.
Op zijn pachtgrond verbouwde hij de afgelopen jaren weliswaar maïs, aardappelen, erwten en bonen, maar de opbrengst daarvan was nooit meer dan gemiddeld 3000 euro. Activiteiten uit pure liefhebberij, zo oordeelde de pachtkamer. Hooguit een zekere bijverdienste verschaffend, maar nooit meer dan 10 procent van zijn totale inkomen.
En bij minder dan de helft van een jaarinkomen kan niet worden gesproken van bedrijfsmatige exploitatie van land. De pachtkamer rechtvaardigde wegens die tekortkoming de ontbinding van het contract door de gemeente.
De kritiek van de gedaagde dat het oneerlijk is onderscheid te maken tussen een deeltijd en een fulltime agrariër, schoof de pachtkamer terzijde.
Loonbedrijf
Door de jurisprudentie hebben gemeenten nu een stok in handen om al te kleine, nauwelijks levensvatbare bedrijfjes uit te bannen ten gunste van professionele agrarische ondernemers. Althans, dat is een van de redenen voor gemeenten om in het geweer te komen.
Klik hier voor het complete artikel op www.binnenlandsbestuur.nl
Bron: Binnenlands Bestuur, Hans Bekkers « terug - reactie plaatsen |
